Darvin
1871-ci ildə nəşr olunan "İnsanın əmələ gəlməsi" (Descent of man) adlı
kitabında insan və meymunların ortaq əcdaddan törədiyini irəli sürdü. O
vaxtdan bəri Darvinin davamçıları bu iddianı dəstəkləməyə çalışmışlar.
Lakin aparılan bütün tədqiqatlara baxmayaraq, başda fosillər (daşlaşmış
canlı qalıqları) olmaqla "insanın təkamülü" iddiası heç bir konkret elmi
kəşf ilə dəstəklənməmişdir.
Cəmiyyətdəki insanlar demək
olar ki, bu həqiqətdən xəbərsizdir və təkamül nəzəriyyəsinin bir çox
elmi faktlarla sübut olunmuş həqiqət olduğunu zənn edir. Səbəb isə bu
mövzunun mediada daim müxtəlif yollarla gündəmdə tutulması və sübut
olunmuş həqiqət kimi təqdim edilməsidir. Əslində isə "insanın təkamülü"
ssenarisinin elmi əsası olmadığını təkamülçülər də bilir. Harvard
Universitetinin paleoantropoloqlarından Deyvid Pilbim belə deyir:
"Başqa elm sahəsi ilə məşğul olan hansı ağıllı elm adamını gətirsəniz
və ona əlimizdəki məhdud dəlilləri göstərsəniz, "bu mövzunu unudun;
davam etmək üçün kifayət qədər dəlil yoxdur" deyəcək".
Paleoantropologiya haqqında əhəmiyyətli bir kitabın müəllifi olan Uilyam
Fiks isə belə deyir:
"İnsanın mənşəyi haqqında şübhələnməyinizə heç bir lüzum olmadığını
deyən bir çox elm adamı hələ də var, ancaq yeganə çatışmamazlıqları heç
bir sübutlarının olmamasıdır..."
İnsanın təkamülü iddiasının
həqiqətdə elmi sübutu yoxdur. Sübut olaraq göstərilən bəzi fosillərin
bir tərəfli olaraq şərh edilməsindən ibarətdir.

İnsanın təkamülü
iddiasının həqiqətən də heç bir elmi əsası yoxdur. "Dəlil" kimi önə
sürülənlər isə ancaq bəzi fosillərin (daşlaşmış canlı qalıqlarının)
birmənalı və əsassız şərh olunmasından ibarətdir.
"Sübutu olmayan" bu təkamül iddiasına əsasən, insanın nəsil ağacı
avstralopitek (australopithecus- lat. "australis"- cənub, yun. "pithecus"-
meymun ) adlı bir meymun növü ilə başlayır. İddiaya görə, avstralopitek
zaman ərzində ayağa qalxmış, beyni böyümüş və müxtəlif mərhələlərdən
keçərək müasir insana (Homo sapiens) çevrilmişdir. Ancaq tapılan
fosillər bu ssenarini dəstəkləmir. Hər cür ara keçid növ iddiasına
baxmayaraq, insan və meymunlara aid fosillər arasında keçilməz sərhəd
var. Hətta bir-birinin əcdadı kimi göstərilən növlərin əslində eyni
dövrdə yaşamış müasir növlər olduği məlum olmuşdur.
"İnsan
təkamülü" tezİsi nəyə əsaslanır?
Təkamülçülər əllərində olan çoxlu fosillər üzərində fərziyyələr qurmuş
və insanın təkamülü tezisini əsasını bu fərziyyələrilə əsaslandırmışlar.
Tarix boyu 6000-dən çox meymun növü yaşamışdır. Bunların böyük qisminin
nəsli kəsilmişdir. Bu gün yer üzündə cəmi 120-yə yaxın meymun növü
yaşayır. Məhz bu 6000-dən çox nəsli kəsilmiş meymun növünün fosilləri
təkamülçülər üçün “dəlil” mənbəyi təşkil edir.
Digər tərəfdən, müxtəlif insan irqləri arasında da böyük fərqlər var.
Qədim dövrdəki insan irqləri arasında fərqlər daha böyükdür. Zaman
ərzində insan irqləri müəyyən qədər bir-biri ilə qarışmış və
assimilyasiyaya uğramışdır. Buna baxmayaraq, bu gün dünyada yaşayan
skandinavlar, zəncilər, piqmeylər, eskimoslar və ya Avstraliya
aborigenləri arasında böyük fərqlər mövcuddur.
Təkamülçü paleoantropoloqlar tərəfindən "insanabənzər” (hominid)
adlandırılan fosillərin əslində müxtəlif meymun növlərinə və ya itmiş
insan irqlərinə aid olmadığını göstərən heç bir sübut yoxdur. Başqa cür
desək, insan ilə meymunlar arasında heç bir "ara keçid növ" nümunəsi
yoxdur.
Bu ümumi izahlardan sonra "insanın
təkamülü" ssenarisinin elmi kəşflərlə necə ziddiyyət təşkil etdiyini
birlikdə təhlil edək.
İnsanın xəyali
nəsİl ağacı
Darvinist nəzəriyyə bu gün yaşayan insanın meymunabənzər varlıqlardan
törədiyini iddia edir. 5-6 milyon il əvvəl başlandığı güman edilən bu
prosesdə bugünkü insan ilə “əcdadları” arasında bəzi "ara keçid
növ"lərin yaşadığı iddia edilir. Tamamilə xəyal olan bu ssenaridə dörd
əsas "kateqoriya" sadalanır:
1 - Australopithecines
(Australopithecus cinsine ait türler)
2 - Homo habilis
3 - Homo erectus
4 - Homo sapiens
Təkamülçülər insanların “ibtidai meymunabənzər əcdad”ını "cənub meymunu"
mənasını verən Australopithecus adlandırırlar. Bu canlılar əslində nəsli
kəsilmiş qədim meymun növüdür. Australopithecus cinsinin müxtəlif
növləri mövcuddur. Bunların bəziləri iri, bəziləri isə daha kiçik və
incə quruluşa malik meymunlardır.
İnsanın təkamülünün daha
sonrakı mərhələsini isə Homo, yəni insan adı altında təsnif edirlər.
İddiaya əsasən, Homo seriyasındakı canlılar Australopithecusdan daha
təkmil canlılardır. Bu növün təkamülünün ən son mərhələsində isə Homo
sapiens, yəni bugünkü insanın meydana gəldiyi irəli sürülür.
Təkamülçü KİV-lərdə və dərs
kitablarında nəşr olunan, mediada tez-tez adı çəkilən Pitekantrop (Yava
adamı), Sinantrop (Pekin adamı), "Lusi" kimi fosillər yuxarıda
sadaladığımız dörd növdən birinə aid edilirlər. Bu növlər də həmçinin öz
daxilində yarımnövlərə bölünür.
Bir vaxtlar çox iddialı olan Ramapithecus kimi ara keçid növ
namizədlərinin adi meymun olduğu aşkar edilməsiylə birlikdə insanın
xəyali nəsil ağacından səssiz-səmirsiz çıxarılıblar.
Təkamülçülər "Australopithecus > Homo habilis > Homo erectus > Homo
sapiens" ardıcıllığını tərtib edərkən bu növlərin hər birinin özündən
sonrakının əcdadı olduğu kimi təsəvvür verirlər. Halbuki
paleoantropoloqların son kəşfləri Australopithecus, Homo habilis və Homo
erectusun dünyanın müxtəlif yerlərində eyni dövrlərdə yaşadıqlarını
göstərir. Hətta Homo erectusa aid insanların bir qismi çox yaxın tarixə
qədər yaşayıblar.
"Yava (adası)nın sonuncu Homo erektusu: Cənub-şərqi Asiyadakı Homo
sapienslər ilə potensial çağdaşlığı" (Latest Homo erectus of Java;
Potential contemporaneity with Homo sapiens en Southeast Asia) başlıqlı
məqalədə Yavada tapılan Homo erectus fosillərinin ortaq yaşının 27±2-dən
53,3±4 min il əvvəl" olduğu və onun "H.erectusun Cənub-şərqi Asiyanın
dövrümüzdəki insanlar (H.sapiens) ilə anatomik cəhətdən eyni dövrdə
yaşadığı ehtimalını artırdığı"nı ifadə edir.
Bundan əlavə, Homo sapiens neandertalensis və Homo sapiens sapiens (müasir
insan) eyni yerdə yan-yana tapılmışdır. Bu isə həmin canlıların
bir-birinin əcdadı olduğunun əsassızlığını üzə çıxarır.
Qısaca desək, bütün elmi kəşflər təkamülçülərin irəli sürdüyü fosillərin
təkamül prosesini sübut etmədiyini göstərir. İnsanın əcdadları kimi
ortaya atılan fosillərin bir qismi meymun növlərinə, bir qismi də
müxtəlif insan irqlərinə aiddir.
Yaxşı, bəs əlimizdəki
fosillərin hansı insan, hansı meymundur? Bunların hər hansı birinin
həqiqi "ara keçid növ" hesab edilməsi nə üçün mümkün deyil? Bu sualların
cavabını görmək üçün həmin "kateqoriyalara" ardıcıllıqla nəzər yetirək.
Avstralopİtek
(AustralopIthecus)
Australopithecus həm kəllə sümüyü, həm də skeletinin quruluşuna görə
dövrümüzdəki meymunlara bənzəyir.

Australopithecus
növləri kəllə sümükləri və bundan başqa skelet quruluşlarına görə indi
yaşayan meymunlara cox oxşayırlar. Sağdakı rəsmdə bədənin sol tərəfi
şimpanze, sağ tərəfi isə austrapithecus skeletini göstərir. Rəsmi çəkən
antropoloq professor Andrien L.Zilman bu iki canlının skelet
quruluşlarının cox oxşar olduqlarını qeyd edir.
Australopithecus "cənub meymunu" mənasını verir. Bu canlıların 4 milyon
il bundan əvvəl Afrikada ortaya çıxdığı və 1 milyon il əvvələ qədər
yaşadıqları güman olunur. Australopithecus növləri arasında bəzi fərqlər
var. Təkamülçülər ən qədim Australopithecus növünün A.afarensis olduğunu
hesab edirlər. Bundan ardınca daha incə skeletə malik olan A.africanus
ilə ondan daha böyük sümükləri olan A.robustus gəlir. A.boisei isə bəzi
tədqiqatçılar tərəfindən ayrı növ, bəziləri tərəfindən də A.robustusun
yarımnövü qəbul edilir.
Australopithecus növlərinin hamısı dövrümüzdəki meymunlara bənzəyən
nəsli kəsilmiş meymunlardır və hamısının beyni bugünkü şimpanzelərin
beyni ilə eyni həcmdədir və ya daha kiçikdir. Əllərində və ayaqlarında
bugünkü meymunlarda olduğu kimi ağaclara dırmaşmaq üçün çıxıntılar
mövcuddur və ayaqları budaqlara yapışmaq üçün mükəmməl quruluşa malikdir.
Boyları qısadır (ən çox 130 sm) və eynilə gördüyümüz meymunlardakı kimi
erkək Australopithecus dişidən daha iridir. Kəllə sümüklərindəki
yüzlərlə detal bir- birinə yaxın gözlər,
iti azı dişləri, çənə quruluşu, uzun qollar, qısa ayaqlar kimi bir sıra
xüsusiyyətlər bu canlıların dövrümüzdəki meymunlardan fərqli olmadığını
göstərən dəlillərdir.
Təkamülçülər
Australopithecusların adi meymun anatomiyasına malik olmasına
baxmayaraq, bütün digər meymunların əksinə, insanlar kimi dik
yeridiklərini iddia edirlər.

Australopithecus robustus
növünə aid kəllə sümüyü. Günümüzdə yaşayan meymunlara cox oxşarlıqları
var.
Sözügedən "dik yerimə" iddiası Riçard Likey, Donald Cohanson kimi
təkamülçü paleoantropoloqların 10 illərdir müdafiə etdiyi fikirdir. Amma
bir çox elm adamı Avstralopitekin skeleti üzərində çoxlu tədqiqat
aparmış və bu iddianın əsassızlığını üzə çıxarmışdır. İngiltərə və
ABŞ-dan olan iki məşhur anatomiyaçı Lord Soli Zakerman və prof. Çarlz
Okxnardın Avstralopitek nümunələri üzərində apardıqları geniş miqyaslı
tədqiqatlar bu canlıların iki ayaqlı olmadıqlarını, dövrümüzdəki
meymunlar kimi eyni hərəkət formasına malik olduğunu göstərmişdir.
İngiltərənin dəstəyi ilə təşkil olunmuş beş mütəxəssisdən ibarət
tədqiqat qrupunda bu canlıların sümüklərini 15 il boyu araşdıran Lord
Zakerman, özü də təkamül nəzəriyyəsini mənimsəməsinə baxmayaraq,
Avstralopiteklərin sadəcə adi meymun növü olduğunu və qətiyyən dik
yerimədiklərini müəyyən etmişdir. Bu mövzudakı araşdırmaları ilə məşhur
olan digər təkamülçü anatomiyaçı Çarlz E.Oksnard da Avstralopitek
skeletini dövrümüzdəki oranqutanlara bənzədir.

"ELVEDA LUCY!"Bilimsel
bulgular, Australopithecus sınıfının en ünlü örneği sayılan "Lucy"
hakkındaki evrimci varsayımları temelsiz bıraktı. Ünlü Fransız bilim
dergisi Science et Vie, Şubat 1999 sayısında "Elveda Lucy" (Adieu Lucy)
başlığı ile bu gerçeği kabul ediyor ve Australopithecus'un insanın atası
sayılamayacağını onaylıyordu.
Avstralopitekin insanın əcdadı olmadığı son dövrdə təkamülçü mənbələr
tərəfindən də qəbul edilir. Məşhur fransız elm jurnalı “Science et vie”
1999-cu il may sayında bu mövzunu ilk səhifəsində dərc etmişdi. Jurnal
Australopithecus afarensis növünün ən əsas fosil nümunəsi hesab edilən
Lusini "Adieu Lucy" (Əlvida Lyusi) başlığı altında Australopithecus
növünə məxsus meymunların insanın nəsil ağacından çıxarılmalı olduğunu
vurğulamışdır. St W573 seriyalı yeni Australopithecus fosilinə
əsaslanaraq yazılan məqalədə belə deyilir:
Yeni nəzəriyyə Australopithecus cinsinin insanın mənşəyi olmadığını
deyir... St W573-ü araşdırmaq səlahiyyətinə malik olan yeganə qadın
tədqiqatçının nail olduğu nəticələr insanın əcdadı ilə bağlı aktual
nəzəriyyələrdən fərqli olaraq hominid nəsil ağacını yıxır. Beləliklə, bu
nəsil ağacında yer alan insan və əcdadları hesab edilən primat cinsli
iri meymunlar aradan çıxarılır... Australopithecuslar və Homo növləri (insanlar)
eyni budaqda yerləşmirlər, Homo növlərinin (insanların) əcdadlarının
hələ də üzə çıxarılması gözlənilir.

A.Afarensis və
şimpanze
Yuxarıda Australopithecus afarensis AL 444-2 fosilinin kəllə sümüyü,
altda isə indi yaşayan şimpanzenin kəllə sümüyü görünür. Arada cox
oxşarlıq var. A.afarensisin heç bir insani xüsusiyyəti olmayan adi
meymun növü olduğunun cox açıq sübutudur.
Homo habİlis
Avstralopitekin skelet və kəllə sümüyü quruluşunun şimpanzelərdən o
qədər də fərqlənməməsi və bu canlıların dik yeriməsi iddiasının əsaslı
dəlillərlə çürüdülməsi təkamülçü paleoantropoloqları çətin vəziyyətdə
qoymuşdur. Çünki xəyali təkamül sxemlərində Avstralopitekdən sonra Homo
erectus gəlir. Homo erectus adının əvvəlindəki "homo" (yəni "insan")
terminindən də bilindiyi kimi, bu, insan qrupudur və skeleti də dikdir.
Kəllə sümüyünün həcmi Avstralopitekdən iki dəfə böyükdür. Şimpanzeyə
bənzəyən meymun növü olan Avstralopitekdən bugünkü insandan fərqlənməyən
skeletə malik Homo erectusa keçid isə təkamül nəzəriyyəsinə görə də
mümkün deyil. Bu səbəbdən, "əlaqə"lər, yəni "ara keçid forma"lar
lazımdır. Homo habilis anlayışı da məhz bu zərurətdən doğmuşdur.
Homo habilis 1960-cı illərdə ailəliklə "fosil ovçusu" olan
Likeylər tərəfindən ortaya atıldı. Likeylərə görə, Homo habilis kimi
tərif etdikləri bu yeni canlı növü dik yerişə, nisbətən böyük beyinə,
daş və taxtadan alət hazırlayıb istifadə etmək qabiliyyətinə sahib idi.
Bu səbəbdən, insanın əcdadı ola bilərdi.
Halbuki eyni növə aid 1980-ci illərin sonunda tapılan qalıqlar bu fikri
tamamilə dəyişdirdi. Yeni tapılan qalıqlara əsaslanan Bernard Vud və
Lorinq Breys kimi tədqiqatçılar onların "alətdən istifadə edən insan"
mənasını verən Homo habilis əvəzinə "alət istifadə edən Cənubi
Afrika meymunu" mənasını verən Australopithecus habilis
adlandırılmasını irəli sürdülər. Çünki Homo habilis Australopithecus
adlandırılan meymunlarla bir çox ortaq xüsusiyyətə malik idi.
Avstralopitek kimi uzun qollu, qısa ayaqlı və meymunabənzər skelet
quruluşu var idi. Əl və ayaq barmaqları dırmaşmağa uyğun idi. Çənə
quruluşu eynilə dövrümüzdəki meymunlarınkına bənzəyirdi. 630 sm3-lik
beyin həcmi də onların meymun olduğunu göstərirdi. Bir sözlə, bəzi
təkamülçülər tərəfindən ara keçid forma adlandırılan Homo habilis
əslində bütün digər avstralopiteklər kimi nəsli kəsilmiş meymun idi.
Sonrakı illərdə aparılan tədqiqatlar Homo habilisin həqiqətən də
Avstralopitekdən fərqli canlı olmadığını aşkar etdi. 1984-cü ildə Tim
Uayt tərəfindən tapılan və OH62 adlandırılan skelet və kəllə
sümüyü qalığı bu növün dövrümüzdəki meymunlarınkı kimi kiçik beyinə,
budaqlara dırmaşmağa yarayan uzun qollara və qısa ayaqlara malik
olduğunu göstərdi.
Amerikalı antropoloq Holi Smitin 1994-cü ildə apardığı dəqiq təhlillər
də Homo habilisin əslində "homo", yəni insan deyil, meymun olduğunu
göstərdi. Smith Australopithecus, Homo habilis, Homo erectus və
Homo neandertalensis növlərinin dişləri üzərində apardığı təhlillər
haqqında belə deyirdi:
Eyni ildə Fred Spur, Bernard Vud və Frans Zonveld adlı üç anatomiyaçı
tamamilə fərqli üsulla tədqiqat apararaq eyni nəticəyə gəldilər. Bu üsul
insan və meymunların daxili qulaqlarında olan və müvazinətin təmin
olunmasına xidmət edən yarımdairəvi kanalların müqayisəli təhlili idi.
Spur, Vud və Zonveld gəldikləri nəticəni belə yekunlaşdırdılar:
Dişlərin inkişafı və quruluş meyarına əsaslanaraq etdiyimiz təhlillər
Australopithecus və Homo habilis növlərinin Afrika meymunları ilə eyni
kateqoriyaya aid olduğunu, lakin Homo erectus və Neandertal
növlərinin dövrümüzdəki insanlarla eyni quruluşa malik olduğunu
göstərir.

KNM-ER 1470 Bud
sümüyü. Bu bud sümüyü günümüzdə yaşayan insanın bud sümüyündən
fərqlənmir. Bu sümüyün Homo habilis fosilləri ilə eyni təbəqədə, ancaq
bir neçə kilometr kənarda tapılması Homo habilisin iki ayaqlı canlı
olduğu yanlış şərhinə səbəb olmuşdur. 1987-ci ildə tapılan OH 62 fosili
isə Homo habilisin hesab edildiyi kimi iki ayaqlı canlı olmadığını
göstərir. Bu gün bir cox elm adamı Homo habilis sinifləməsinin
Austraiopitcecusa cox oxşar meymun növü olduğunu qəbul edir.
Eyni ildə Fred Spur, Bernard Vud və Frans Zonveld adlı üç anatomiyaçı
tamamilə fərqli üsulla tədqiqat apararaq eyni nəticəyə gəldilər. Bu üsul
insan və meymunların daxili qulaqlarında olan və müvazinətin təmin
olunmasına xidmət edən yarımdairəvi kanalların müqayisəli təhlili idi.
Spur, Vud və Zonveld gəldikləri nəticəni belə yekunlaşdırdılar:
"Daşlaşmış hominid qalıqlar arasında dövrümüzdəki insan morfologiyasını
göstərən ilk növ Homo erectusdur. Əksinə, cənubi Afrikadan
gələn və Australopithecus və Paranthropus adlandırılan kəllə sümüyündəki
yarımdairəvi kanal ölçüləri dövrümüzə qədər yaşayan iri meymunlarınkına
bənzəyir"
Stw 53 adlı Homo habilis nümunəsi üzərində tədqiqat aparan Spur, Vud və
Zonveld "Stw 53-ün Australopithecinelərdən daha az "ikiayaqlı
kimi davrandığını" müəyyən etdilər. Bu, H.habilisin Australopithecusdan
daha çox meymuna bənzədiyini göstərir. Bu səbəbdən, həmin elm adamları
Stw 53-ün "Australopithecine və H.erectus arasında morfoloji
ara keçid formasının olmadığı" nəticəsinə gəldilər.
Bu kəşf ilə iki əsas nəticəyə gəlirik:
1. Homo habilis
adlandırılan fosillər əslində "homo"- yəni insan deyil, Australopithecus
(meymun) sinfinə daxildir.

Austraiopithecus və
Homo habilis sinifləmələrinə daxil edilən meymunların ayaq üstə
yeridikləri iddiası Fred Spoorun rəhbərliyində aparılan iç qulağın
analızləri bu iddianı yalanlayır. Spoor və onun komandası iç qulaqdakı
tarazlıq ərkəzlərini müqayisə edərək apardıqları yoxlamalarda hər iki
sinifləmənin də dövrümüzdə yaşayan meymunlara oxşar hərəkət şəklinə
sahib olduğunu göstərir.
2. Həm Homo habilis, həm də Australopithecus növləri əyri yeriyən,
yəni meymun skeletinə malik canlılardır. İnsanla heç bir əlaqəsi yoxdur.
Homo
rudolfensis haqqında yanılma
Homo rudolfensis termini 1972-ci ildə tapılan bir neçə qalıq hissəsinə
verilən addır. Bu qalıq hissələri Keniyadakı Rudolf çayı ətrafında
tapıldığı üçün qalığın təmsil etdiyi güman edilən növə Homo rudolfensis
adı verilmişdir. Bir çox paleoantropoloqlar bu qalıqların əslində ayrı
bir növə aid olmadığını, Homo rudolfensis adlandırılan canlının da
əslində bir Homo habilis, yəni meymun növü olduğunu qəbul edir.

Riçard Likey
Homo rudolfensis mövzusunda həm özünü, həm də paleontologiya aləmini
yanıltdı.
Qalıqları tapan Riçard Likey 2,8 milyon illik tarixə malik olduğunu
deyərək və "KNM-ER 1470" adlandırdığı kəllə sümüyünü antropologiya
tarixinin ən böyük kəşfi elan edərək böyük əks-səda doğurmuşdu. Likeyin
fikrincə, bu qədim canlı Avstralopitek kimi beyin həcmi çox kiçik, lakin
insanabənzər sifətə malik olan və Avstralopitek ilə insan arasındakı
itmiş halqa idi. Ancaq bir müddət sonra aydın oldu ki, KNM-ER 1470 kəllə
sümüyünün bir çox elmi jurnalların üz səhifəsində dərc olunan "insanabənzər"
siması əslində sümük parçalarını birləşdirərkən bəlkə də qəsdən edilən
səhvlərin nəticəsi idi. İnsan üzü anatomiyası sahəsilə məşğul olan prof.
Tim Bromic 1992-ci ildə kompüter simulyasiyalarının köməyi ilə aşkar
etdiyi bu həqiqəti belə xülasə edir:
"KNM-ER 1470 bərpa edilərkən üz cizgiləri eynilə bugünkü insanların
kəllə sümüyünə oxşar şəkildə quraşdırılmışdı. Halbuki apardığımız
tədqiqatlara əsasən, üz kəllə sümüyünə daha maili birləşdirilməlidir. Bu
isə eynilə Avstralopitekdə olan meymunabənzər sifət xüsusiyyətlərini
göstərir".
Təkamülçü paleoantropoloq C.E.Kronin bu mövzu ilə bağlı belə deyir:
"Kobud şəkildə formalaşdırılmış üz, kəllə sümüyünün kiçikliyi və böyük
azı dişlər kimi primitiv xüsusiyyətlər KNM-ER 1470 ilə Avstralopitek
arasında oxşarlıq təşkil edir... KNM-ER 1470 digər Homo nümunələri kimi,
başqa incə quruluşlu Avstralopiteklər ilə bir çox ortaq xüsusiyyət
daşıyır. Bu xüsusiyyətlər sonrakı Homo nümunələrində (yəni Homo
erectusda) yoxdur".
Miçiqan Universitetindən C.Lorinq Breys isə çənə və diş üzərində
apardığı təhlillərdə bu kəllə sümüyü haqqında eyni nəticəyə gəlir:
"Çənənin böyüklüyü və azı dişlərin əhatə etdiyi yerin genişliyi ER
1470-in sözün əsl mənasında Avstralopitek üzünə və dişlərinə malik
olduğunu göstərir"
KNM-ER 1470 üzərində ən az Likey qədər araşdırma aparmış Con Hopkins
Universitetinin paleoantropoloqu prof. Alan Uolker də bu canlının Homo
erectus və ya Homo rudolfensis kimi "homo", yəni insan növünə deyil,
əksinə, Avstralopitek sinfinə daxil edilməsinin tərəfdarıdır.
Qısaca desək, Avstralopitek ilə Homo erectus arasında ara keçid forma
kimi göstərilməyə cəhd edilən Homo habilis və ya Homo rudolfensis kimi
siniflər tamamilə xəyalidir. Bu canlılar Avstralopitek ardıcıllığına
məxsusdur. Bütün anatomik xüsusiyyətlər bu canlıların adi meymun növü
olduğunu göstərir.
Bu həqiqət Bernard Vud və Mark Kolard adlı iki təkamülçü antropoloqun
1999-cu ildə “Science” (Elm) jurnalında dərc olunan tədqiqatları ilə
daha da aydınlaşdı. Vud və Kolard Homo habilis və Homo rudolfensis
(Skull 1470 növü) kateqoriyalarının da xəyali olduğunu, əslində bu
kateqoriyalara daxil edilən qalıqların Avstralopitek sinfi daxilində
araşdırılmasını qeyd etmişdi:
"Yaxın dövrdə fosillər beyin həcmi, dil qabiliyyəti, əlin funksiyası və
daşdan alət düzəltmək bacarığı ilə bağlı təsəvvürlər qondarma dəlillərə
əsaslanaraq Homo kateqoriyasına daxil edilmişdi. Bir neçəsi istisna
olmaqla, bu (Homo) cinsin insanın təkamülü çərçivəsindəki tərifi və Homo
sərhədlərinin müəyyən olması sanki problemsiz fakt kimi qəbul edilmişdi.
Amma... yeni kəşflər, bu kəşflərə dair şərhlər və paleoantropoloji
qeydlərdəki məhdudiyyətlər növləri Homo cinsinə daxil etmək üçün
istifadə edilən meyarları əsassız hala salıb... Praktikada fosilləşmiş
hominid növlər Homo kateqoriyasına dörd əsas meyardan biri və ya daha
çoxuna əsasən daxil edilir... Halbuki indi daha da aydın olmuşdur ki, bu
meyarların heç biri qənaətbəxş deyil. Kəllə həcmi problemlidir, çünki
mütləq beyin həcminin bioloji əhəmiyyətinin olduğu fərziyyəsi
mübahisəlidir. Eyni şəkildə nitq funksiyasının beyinin ümumi görünüşünə
əsaslanaraq izah edilməsinin qeyri-mümkünlüyünə dair olduqca tutarlı
sübutlar var və beyinin nitq ilə əlaqədar hissələrinin daha əvvəlki
araşdırmaların eyham etdiyinin əksinə, lokalizə olmadığına dair dəlillər
var..."
Bir sözlə, H.habilis və H.rudolfensisə aid fosil kəşflərini də əlavə
etsək, Homo cinsi yaxşı cins deyil. Dolayısı ilə, H.habilis və
H.rudolfensis Homo cinsindən çıxarılmalıdır... Bu an üçün, həm
H.habilisin, həm də H.rudolfensisin Australopithecus cinsinə
keçirilməsini təklif edirik"
Vud və Kolardın gəldiyi nəticə qeyd etdiyimiz həqiqəti təsdiqləyir:
tarixdə "insanın ibtidai əcdadları" olmamışdır. Bu cür göstərilən
canlılar əslində Australopithecus kateqoriyasına aid olan meymunlardır.
Fosillər bu nəsli tükənmiş meymunlar ilə fosil qeydlərində birdən-birə
üzə çıxan Homo-yəni insan növü arasında heç bir təkamül əlaqəsinin
olmadığını göstərir.
Homo erectus
Təkamülçülərin xəyali sxeminə görə Homo növünün təkamülü (növdaxili
təkamülü) belədir: Əvvəlcə, Homo erectus, sonra Homo sapiens archaic və
Neandertal (Homo sapiens neanderthalensis) insanı, sonra da Cro-magnon (Kromanyon)
adamı (Homo sapiens sapiens)... Halbuki bu siniflərin hər biri əslində
ayrı-ayrı insan irqləridir və aralarındakı fərq eskimos ilə zənci və ya
piqmey ilə avropalı arasındakı fərqdən çox deyil.
Əvvəlcə, təkamülçülərin ən ibtidai insan növü hesab etdiyi Homo erectusu
təhlil edək. "Erect" termini "dik" deməkdir. Homo erectus isə "dik
yeriyən insan" mənasını verir. Təkamülçülər bu insanları "erect"
xüsusiyyəti ilə əvvəlkilərdən fərqləndirmək məcburiyyətində qalmışdılar.
Çünki mövcud Homo erectus fosilləri Avstralopitek və ya Homo habilis
fosillərində müşahidə olunmayan dik yerimə qabiliyyətini göstərir.
Bugünkü insanın skeleti ilə Homo erectus skeleti arasında heç bir fərq
yoxdur.

Homo erectus kəllə sümüklərində böyük qaş cıxıntıları, arxaya doğru
əyilmiş alın quruluşu kimi xüsusiyyətlər dövrümüzdə yaşayan bəzi
irqlərdə görülür. Soldakı Malayziya yerlisində olduğu kimi.
Təkamülçülərin Homo erectusu "ibtidai" hesab etməsinin səbəbi isə beyin
həcminin (900-1100 sm3) bugünkü insanın beyin həcmindən nisbətən kiçik
olması və qalın qaş çıxıntılarıdır. Halbuki hal-hazırda da dünyada Homo
erectusla eyni kəllə həcminə malik bir çox insan yaşayır. (Məsələn,
piqmeylər) və bu gün də müxtəlif irqlərdə qaş çıxıntıları var. (məsələn,
Avstraliya yerliləri).
Kəllə həcmindəki fərqin zəka və bacarıqla əlaqəsi yoxdur. Zəka beyinin
həcminə görə deyil, beyindaxili mütəşəkkilliyə uyğun olaraq dəyişir.
Homo erectusu bütün dünyaya tanıdan fosillər Asiyada tapılmış Sinantrop
(Pekin adamı) və Yava adamı fosilləri idi. Ancaq bir müddət sonra hər
iki fosilin saxta olduğu məlum oldu. Sinantrop gipsdən düzəldilmiş və
əsli itmiş modellərdən ibarət idi, Yava adamı isə bir kəllə sümüyü
parçası ilə ondan metrlərlə uzaqda tapılmış çanaq sümüyündən ibarət idi
və bunların eyni canlıya aid olduğuna dair heç bir göstərici yox idi. Bu
səbəbdən, Afrikada tapılan Homo erectus fosilləri getdikcə daha çox
əhəmiyyət qazandı. (Bu məqamda Homo erectus adlandırılan fosillərdən bir
qisiminin bəzi təkamülçülər tərəfindən Homo ergaster adlı ikinci sinfə
daxil edildiyini də qeyd etmək lazımdır. Bu barədə aralarında
anlaşılmazlıq var. Biz isə sözügedən fosillərin hamısını Homo erectus
sinfi daxilində araşdıracağıq).

10 min illik
Homo erectuslar
10 oktyabr, 1967-ci ildə Avstraliya Viktoriyadakı Kou Svamp gölü
yaxınlığında tapılan bu iki kəllə sümüyünə Kou Svamp l və Kou Svamp V
adları verildi
Afrikada tapılan Homo erectus nümunələrinin ən məşhuru Keniyadakı
Turkana gölü yaxınlığında tapılan "Turkana uşağı" fosilidir. Bu fosilin
12 yaşında bir uşağa aid olduğu və böyüdükdə təxminən 1.83 sm boyu
olacağı müəyyən olundu. Fosilin özünəməxsus dik skelet quruluşu
dövrümüzdəki insandan fərqlənmir. Amerikalı paleoantropoloq Alan Uolker
"bu skelet ilə bugünkü insan skeletini bir-birindən fərqləndirmək çox
çətindir" deyir. Uolker kəllə sümüyünü gördükdə güldüyünü, çünki kəllə
sümüyünün Neandertal kəlləsinə həddən artıq bənzədiyini yazır. Növbəti səhifələrdə təhlil edəcəyimiz neandertallar bugünkü insana
bənzər irqlərdəndir. Bu səbəbdən, Homo erectus da bugünkü insanın bir
irqidir.
Təkamülçü paleoantropoloq Riçard Likey də Homo erectus ilə dövrümüzdəki
insan arasındakı fərqin irqi fərqdən başqa məna daşımadığını belə ifadə
edir:
Hər insan bu fərqləri sezə bilər: kəllənin forması, üzün mailliyi, qaş
çıxıntısının kobudluğu və s. Ancaq bu fərqlər bu gün müxtəlif coğrafi
bölgələrdə yaşayan insan irqləri arasındakı fərqlərdən çox deyil. Belə
bir variasiya insan icmaları bir-birlərindən uzun zaman ayrı qaldıqda
üzə çıxır"
Konnektikat Universitetindən prof. Uilyam Laflin eskimoslar və Aleut
adaları insanları üzərində uzun illər anatomik tədqiqatlar aparmış və bu
insanlar ilə Homo erectusun heyrətamiz dərəcədə bir-birinə bənzədiyini
görmüşdür. Laflin bütün bu irqlərin əslində Homo sapiens növünə (müasir
insana) aid müxtəlif irqlər olduğu nəticəsinə gəlmişdir:
Hamısı Homo sapiens növünə aid olan eskimoslar və Avstraliya yerliləri
kimi bir-birindən uzaq qruplar arasındakı böyük fərqləri nəzərə alsaq,
Homo erectusun da öz daxilində müxtəlif fərqlər daşıyan bu növə (Homo
sapiensə) aid olduğu nəticəsinə gəlmək çox məntiqlidir.

Fosilləri tapan Alan Thorn və Filip Macumber, bu fosillərin Homo sapiens
kəllə sümüyü olduğunu qeyd etmişlər.
Ancaq bu kəllə sümükləri artıq dərəcədə Homo erectus xüsusuyyətlərini
göstərir. Homo sapiens olaraq tanıdılmalarının yeganə səbəbi isə 10 min
il hesablanan yaşları idi. Təkamülçülər dövrümüzdəki insandan 500 min il
əvvəl yaşamış ibtidai növ olaraq bildirdikləri Homo erectusların bundan
10 il əvvəl yaşamış insan irqi olduğu gerçəyini qəbul etmək
istəməmişdilər.
Son illərdə Homo erectus kateqoriyasına aid edilən fosillərin əslində
Homo sapiensdən ayrı növ sayılacaq qədər fərq daşımadığı elm dünyasında
getdikcə daha çox dilə gətirilir. “American scientist” jurnalında bu
mövzudakı mübahisələr və 2000-ci ildə bu mövzu ilə bağlı təşkil edilən
bir konfransın nəticəsi belə yekunlaşdırıldı:
"Senkenberq konfransında iştirak edənlərin əksəriyyəti Miçiqan
Universitetindən Milford Uolpoff, Kanberra Universitetindən Alan Torn və
həmkarları tərəfindən başlanan Homo erectusun taksonomik statusuna dair
qızğın müzakirələrə qatıldılar. Bunlar (Uolpoff və Torn) qətiyyətlə Homo
erectusun bir növ olmadığını, tamamilə aradan qaldırılmalı olduğunu
müdafiə etdilər. Onların fikrincə, Homo cinsinin bütün üzvləri 2 milyon
il əvvəldən dövrümüzə qədər müxtəlifləşərək çox açıq və geniş sahələrə
yayılmış yeganə növ, yəni Homo sapiens növü idi və bu növ daxilində
təbii fərqlər və yarımsiniflər tapılmırdı. Konfransda Homo erectusun
mövcud olmadığı müzakirə olunurdu..

Homo erectus və Aborigen
Soldakı Turkana uşağı skeleti. Bu günə qədər tapılmış bütöv Homo erectus
nümunəsi. Maraqlı olan 1,6 milyon illik fosilin skeleti ilə dövrümüzdə
yaşayan insan arasında heç bir gözəçarpan bir fərqin olmamasıdır.
Xüsusilə üstdəki Aborigen yerlisi fosili, Turkana uşağına çox oxşayır.
Bu vəziyyət
Homo eractusun hər hansı bir ibtidai xüsusiyyəti olmayan əsl insan irqi
olduğunu göstərir.
Yuxarıdakı tezisi müdafiə edən elm adamlarının gəldiyi nəticə "Homo
erectus Homo sapiensdən fərqli növ deyil, Homo sapiens daxilindəki
irqdir" şəklində ifadə edilə bilər. Adi insan irqi olan Homo erectus ilə
"insanın təkamülü" ssenarisində ondan əvvəl gələn meymunlar
(Australopithecus, Homo habilis və Homo rudolfensis) arasında böyük
uçurum var. Yəni fosil qeydlərində meydana çıxan ilk insanlar təkamül
keçirmədən, eyni anda və birdən-birə meydana gəliblər.

Homo erectusun dənizçilik mədəniyyəti
“Qədim dənizçilər: ilk insanlar güman etdiyimizdən daha ağıllı
idilər”“New scientist” jurnalında 14 mart, 1998-ci ildə dərc olunan
məqaləyə görə, təkamülçülərin Homo erectus adlandırdıqları insanlar
dövrümüzdən 700 min il öncə gəmiçiliklə məşğul olurdular. Gəmi inşa
etmək üçün bilik, texnologiya və mədəniyyətə sahib olan insanların
ibtidai hesab edilmələri, əlbəttə ki, mümkün deyil.
Neandertallar: anatomİyaları və mədənİyyətİ
Neandertallar (Homo neanderthalensis) bundan 100 min il əvvəl Avropada
birdən-birə üzə çıxmış və təxminən 35 min il əvvəl sürətlə və səssiz
şəkildə yox olmuş və ya digər irqlərlə qarışaraq assimilyasiyaya uğramış
insanlardır. Müasir insandan yeganə fərqi skeletlərinin daha güclü və
kəllə sümüyünün ortasının daha hündür olmasıdır.

Həqiqətə qarşı təbliğat
Fosil tapıntıları Neandertal insanının bizə görə heç bir ibtidai yönü
olmayan insan irqi olduğunu göstərməsinə baxmayaraq, Neandertallar
haqqında təkamülçülər tərəfindən ortaya atılan iddialar dəyişmir.
Neandertal insanları bəzi təkamülçü muzeylərdə şəkildə göründüyü kimi,
“meymun adam “ olaraq sərgilənir. Bu darvinizmin elmi tapıntıları deyil,
təbliğata əsaslanandığının bir göstəricisidir.
Neandertallar insan irqidir və bu gün bu həqiqət hər kəs tərəfindən
qəbul edilir. Bəzi təkamülçü paleoantropoloqlar bu insanları uzun zaman
"ibtidai növ" qəbul edirdi, lakin kəşflər Neandertal insanının bu gün
küçədə gəzən hər hansı "cüssəli" insandan fərqli olmadığını göstərir. Bu
mövzuda Nyu Mexiko Universitetindən məşhur paleoantropoloq Erik Trinkaus
belə yazır:
"Neandertal fosilləri və müasir insan sümükləri arasında aparılan
müqayisələr göstərir ki, neandertalların anatomiyasında və ya hərəkət,
alətlərdən istifadə, zəka səviyyəsi və ya nitq qabiliyyəti kimi
xüsusiyyətlərində günümüzdəki insanlardan zəif sayılan heç bir şey
yoxdur.
Bu səbəbdən, hal-hazırda bir çox tədqiqatçı Neandertal insanını
dövrümüzdəki insanın yarımnövü təyin edərək Homo sapiens neandertalensis
adlandırır.
Digər tərəfdən, fosil tapıntıları Neandertalların mütərəqqi mədəniyyətə
malik olduğunu da göstərir. Bunun ən maraqlı nümunələrindən biri
Neandertal insanları tərəfindən düzəldilmiş fosilləşmiş fleytadır.
Ayının bud sümüyündən düzəldilmiş bu fleyta arxeoloq İvan Turk
tərəfindən 1995-ci ilin iyulunda Yuqoslaviyanın şimalında bir mağaradan
tapılmışdır. Daha sonra isə musiqiçi Bob Fink fleytanı təhlil etmişdir.
Fink karbon testinə əsasən, 43.000-67.000 yaşı olduğu deyilən bu alətin
4 notdan ibarət olduğunu və fleytada yarım tonlar və tam tonların
olduğunu təsbit etmişdir. Bu kəşf neandertalların müasir musiqi
mədəniyyətinin əsası olan yeddi notdan istifadə etdiklərini göstərir.
Fleytanı tədqiq edən Fink "qədim fleytanın üzərindəki ikinci və üçüncü
dəliklər arasındakı məsafənin üçüncü və dördüncü dəliklər arasındakı
məsafənin iki misli" olduğunu da ifadə edir. Bu isə göstərir ki, birinci
məsafə tam notu, ona qonşu olan məsafə isə yarımnotu təmsil edir. "Bu üç
not inkaredilməz şəkildə diatonik ölçmədəki kimi səs çıxarır" deyən Fink
Neandertalların musiqi zövqü və biliyi olan insanlar olduğunu ifadə
edir.
Digər bəzi fosil kəşfləri də Neandertalların ölüləri basdırdıqlarını,
xəstələrə baxdıqlarını, boyunbağı və digər bəzək əşyalarından istifadə
etdiklərini göstərir.
Digər tərəfdən, qazıntılar əsnasında Neandertal insanları tərəfindən
istifadə edildiyi müəyyən olunan 25 min illik tikiş iynəsi də
tapılmışdır. Sümükdən düzəldilmiş bu iynə düzdür və sapın keçirilməsi
üçün açılmış dəliyə malikdir. Əlbəttə, tikiş iynəsinə ehtiyacı olan,
geyim mədəniyyətinə malik olan insanlar "ibtidai" sayıla bilməz.

Neandertal : İnsan irqi
Sağda İsraildə tapılan
Homo sapiens neanderthalensis,Amud bir kəllə sümüyü var. Fosilin
sahibinin 1,80 m uzunluğunda olduğu təxmin edilir. Beyinin həcmi bu günə
qədər tapılanların ən böyüyüdür. 1,740 sm3. Altda isə Neandertal irqinə
aid fosil skelet və bu skeletin sahibi tərəfindən istifadə olunduğu
hesab edilən bir daş alət var. Əldə olunan bu və buna oxşar tapıntılar
Neandertalların zaman ərzində itmiş özünəməxsus bir insan irqi
olduqlarını göstərir.
Neandertalların alət düzəltmə qabiliyyəti ilə bağlı Nyu Mexiko
Universitetindən antropologiya və arxeologiya professoru Stiven L.Kuhn
və Mary C.Stiner tədqiqat aparmışlar. Hər iki elm adamının təkamül
nəzəriyyəsini müdafiə etməsinə baxmayaraq, apardıqları arxeoloji
araşdırmalar və təhlillər İtaliyanın cənub-qərb sahilindəki mağaralarda
min illərlə yaşamış Neandertalların müasir insan kimi kompleks düşüncə
tələb edən fəaliyyətlərlə məşğul olduğunu göstərir.

Neanderalların tikiş iynəsi
Neandertal insanının dövrümüzdən on minlərlə il əvvəl geyinməyi
bilmələrini göstərən maraqlı fosil: 26 min illik iynə.( D.Joanson,
B.Edqar, From Lucy to language, s 99)
Kuhn və Stiner bu mağaralarda müxtəlif alətlər tapmışdılar. Nizə ucları
da daxil olmaqla bütün tapıntılar iti uclu kəsici alətlərdir və çaxmaq
daşının kənarlarındakı təbəqələrin yonulmasıyla düzəldilmişdir. Şübhəsiz,
daşları "nə qədər vurmalıyam" və ya əyri bir alət düzəldirsə, "nə qədər
əyməliyəm" deyə qərar vermək və dəqiq hesablama aparmaq
məcburuyyətindədir.

Neandertalların fleytası
Neandertal insanına aid sümükdən düzəldilmiş fleyta. Bu fleyta üzərində
aparılan hesablamalar deşiklərin doğru notlarda səs verəcək şəkildə
açıldığını, yəni bunun cox ustalıqla düzəldilmiş bir alət olduğunu
göstərmişdir. Yuxarıda Bob Fink adlı tədqiqatçının fleyta ilə əlaqədar
hesablamaları görünür. Bu cür tapıntılar təkamülçü təbliğatın əksinə,
Neandertal insanlarının ibtidai insan deyil, mədəni insan irqi olduğunu
göstərir. ( The AAAS Science New Service Neanderthals Lived
Harmoniously, 3 aprel, 1997)
Kaliforniya Universitetindən Marqaret Konkey neandertallardan əvvəlki
dövrlərə aid olan alətlərin ağıllı insanlar tərəfindən düzəldildiyini
belə izah edir:
"Arxaik insanların əlləri ilə düzəltdikləri alətlərə baxsanız, onların
naşı əl işləri olmadıqlarını görərsiniz. Arxaik insanlar istifadə
etdikləri vasitələrin nə olduğunu və hansı dünyada yaşadıqlarının
şüurundadırlar".
Bir sözlə, elmi kəşflər Neandertalların zəka və mədəniyyət cəhətdən
bizdən fərqi olmayan insan irqi olduğunu göstərir. Bu irq digər irqlərlə
qarışıb assimilyasiyaya uğrayaraq və ya naməlum şəkildə tarix
səhnəsindən çıxmışdır. Amma əsla "ibtidai", "yarı-meymun" və s. deyil.
Homo sapiens archaic, Heydelberq adamı (Homo heilderbergensis) və
Kromanyon (Cro-Magnon)
Homo sapiens archaic xəyali təkamül sxeminin müasir insandan əvvəlki
pilləsini təşkil edir. Əslində bu insanlar haqqında təkamülçülərin baxış
prizmasına görə deyiləcək bir şey yoxdur, çünki onlar dövrümüzdəki
insandan çox kiçik fərqlərə görə ayrılırlar. Hətta bəzi tədqiqatçılar bu
irqin nümayəndələrinin hal-hazırda hələ də yaşadıqlarını söyləyərək
Avstraliya yerlilərini nümunə göstərirlər. Aborigenlər də eynilə bu irq
kimi qalın qaş çıxıntılarına, içəri doğru meyilli çənə quruluşuna və bir
az kiçik beyin həcminə malikdir. Bundan əlavə, çox yaxın keçmişdə
Macarıstanda və İtaliyanın bəzi kəndlərində bu insanların yaşadıqlarına
dair məlumatlar əldə edilmişdir.

Kromanyon kəllə sümüyü
Təkamülçü ədəbiyyatda Homo heilderbergensis adlandırılan sinif isə
əslində Homo sapiens archaiclə eynidir. Eyni insan irqini təsvir etmək
üçün bu iki ayrı kateqoriyadan istifadə edilməsinin səbəbi təkamülçülər
arasındakı fikir ayrılığıdır. Homo heilderbergensis sinfinə daxil edilən
bütün fosillər anatomik cəhətdən dövrümüzdəki avropalılara bənzəyən
insanların bundan 500 min, hətta 740 min il əvvəl İngiltərədə və
İspaniyada yaşadıqlarını göstərir.
Kromanyon (Cro-magnon) adamı isə 30.000 il əvvələ qədər yaşadığı təxmin
edilən irqdir. Qübbə formasında kəllə sümüyünə, geniş alına malikdir.
1600 sm2-lik beyin həcmi müasir insanın orta beyin həcmindən çoxdur.
Qalın qaş çıxıntıları var və kəllənin arxa hissəsində Neandertal
adamının və Homo erectusun xarakterik xüsusiyyəti olan sümük çıxıntısı
var.
Avropalı irq kimi qəbul edilməsinə baxmayaraq, Kromanyonun kəllə
quruluşu və həcmi hal-hazırda Afrika və tropik qurşaqlarda yaşayan bəzi
irqlərə bənzəyir. Bu oxşarlığa əsaslanaraq onun Afrika mənşəli qədim irq
olduğu təxmin edilir. Digər bəzi paleoantropoloji tapıntılar Kromanyon
və Neandertal irqlərinin bir-birləri ilə qaynaşaraq dövrümüzdəki bəzi
irqlərə əsas təşkil etdiklərini göstərir.
Nəticə etibarı ilə bu insanların heç biri "ibtidai növ"lər deyil,
tarixən yaşamış, digər irqlərə qarışıb assimilyasiyaya uğrayaraq və ya
nəsli kəsilib yox olaraq tarix səhnəsindən silinmiş fərqli insan
irqləridir.
Təkamül ağacının məhvİ
Buraya qədər təhlil etdiklərimiz əsasında bu nəticəyə gəlirik: "insanın
təkamül" ssenarisi tamamilə fantastikadır. Çünki belə bir nəsil ağacının
mövcud olması üçün meymunlardan insanlara doğru ortaq əcdaddan gələn
mərhələli təkamül baş verməli və bu prosesə dair daşlaşmış qalıqlar (fosillər)
tapılmalıdır. Halbuki meymunlarla insan arasında keçilməz uçurum var.
Skelet quruluşları, beyin həcmləri, dik və əyri yerimə kimi
xüsusiyyətlər insan ilə meymunu bir-birindən ayırır. (1994-cü ildə
daxili qulaqdakı müvazinət kanalları üzərində aparılan tədqiqatların
Avstralopitek və Homo habilisi meymun sinfinə, Homo erectusu isə insan
sinfinə aid etdiyini qeyd etmişdik).
Bu fərqli növlər arasında nəsil ağacının olmadığını göstərən başqa bir
kəşf isə bir-birinin əcdadı kimi göstərilən növlərin eyni tarixdə və
eyni yerdə yaşamasıdır! Əgər təkamülçülərin iddia etdikləri kimi
Avstralopitek zaman ərzində Homo habilisə, onlar da Homo erectusa
çevrilsəydilər, bu növlərin yaşadıqları dövrlər də eyni ardıcıllıqla
bir-birini əvəz etməliydilər. Halbuki belə bir xronoloji ardıcıllıq
yoxdur.
Təkamülçülərin hesablamalarına görə, Avstralopitek bundan 4 milyon il
əvvəldən 1 milyon il əvvələ qədər yaşamışdır. Homo habilis kimi tərif
edilən canlıların isə 1,7-1,9 milyon il bundan əvvəl yaşadıqları
hesablanır. Homo habilisdən daha "təkmil" olduğu deyilən Homo
rudolfensisin yaşı isə 2,5-2,8 milyon il hesablanır! Yəni Homo
rudolfensis "əcdadı" hesab edilən Homo habilisdən təxminən 1 milyon il
qədimdir. Digər tərəfdən Homo erectusun yaşı 1,6-1,8 milyon ildir. Yəni
Homo erectusa aid nümunələr də "əcdadları" Homo habilis ilə təxminən
eyni zaman intervalında meydana gəlib.
Alan Uolker "Şərqi Afrikada Avstralopiteklərlə Homo habilis və Homo
erectus növlərinin eyni vaxtda yaşadıqlarına dair qəti sübutlar var"
deyərək bu faktı təsdiqləyir. Luis Likey Olduvay Corc bölgəsindəki
Bed II təbəqəsində Avstralopitek, Homo habilis və Homo erectus
fosillərini demək olar ki, yan-yana tapmışdı
Əlbəttə, belə bir nəsil ağacı ola bilməz. Harvard Universitetindən
paleontoloq Stefen Cey Quld özü də təkamülçü olmağına baxmayaraq,
darvinist nəzəriyyənin düşdüyü bu çıxılmaz vəziyyəti belə açıqlayır:
"Əgər bir-biri ilə paralel şəkildə yaşayan üç fərqli hominid (insana
bənzər) cığırı varsa, bu halda bizim nəsil ağacımıza nə oldu? Aydındır
ki, bunların biri digərindən törəyə bilməz. Həmçinin, birini digəriylə
müqayisə etdikdə, təkamül trendi göstərmirlər".
Homo erectus'tan Homo sapiens'e doğru ilerlediğimizde de yine ortada bir
soy ağacı olmadığını görürüz. Homo erectus'un ve Homo sapiens archaic'in
günümüzden 27.000 yıl öncesine, hatta 10.000 yıl öncesine kadar
yaşamlarını sürdürmüş olduklarını gösteren bulgular vardır.
Avustralya'da Kow Bataklığı'nda 13 bin yıllık Homo erectus kafatasları
bulunmuştur.
Bu mövzuda ortaya çıxan ən maraqlı kəşflərdən biri də 1996-cı ildə Yava
adasında tapılan 30 min illik Homo erectus, Neandertal və Homo sapiens
qalıqlarıdır. "The New York times" qəzeti ön səhifəsində bu qalıqlar
haqqında yazdığı xəbərdə "Bir neçə on il əvvələ qədər elm adamları
insanın formalaşmasını bir növdən başqasına doğru irəliləyən xətti
ardıcıllıq kimi görürdülər. Həmçinin bu iki növün eyni dövrdə və ya
bölgədə birgə tapılmasının qeyri-mümkün olduğu düşünülürdü" deyə
yazmışdır. Sözügedən kəşf insanın mənşəyi haqqında ortaya atılan "təkamül
ağacı"nın əsassız olduğunu bir daha göstərir.
Homo sapiensin gİzlİ tarİxİ
Bütün bu araşdırdıqlarımızla bərabər təkamülçülərin xəyali nəsil ağacını
kökündən məhv edən ən mühüm həqiqət isə Homo sapiens, yəni bugünkü
insanın tarixinin düşünülməyəcək qədər qədim olmasıdır. Paleontoloji
kəşflər bundan təxminən bir milyon il əvvəl də eynilə bizim kimi Homo
sapiens insanlarının yaşadıqlarını göstərir.
Bu mövzudakı ilk tapıntılar məşhur təkamülçü paleoantropoloq Luis Likeyə
aid idi. Likey 1932-ci ildə Keniyada Viktoriya gölü yaxınlığındakı
Kancera bölgəsində anatomik cəhətdən dövrümüzdəki insandan fərqi olmayan
və Orta pleystosen dövrünə aid olan bir neçə qalıq tapdı. Ancaq Orta
pleystosen dövrü bundan bir milyon il əvvələ gedib çıxır.
Bu kəşflər
təkamül ağacını (nəsil ağacı) alt-üst etdiyi üçün bəzi təkamülçü
paleoantropoloqlar tərəfindən rədd edildi. Amma Likey fikrinin doğru
olduğunu həmişə müdafiə etdi.
Bu müzakirələr təzəcə unudulmuşdu ki, 1995-ci ildə İspaniyada tapılan
yeni bir fosil Homo-sapiensin yaşının zənn edildiyindən daha qədim
olduğunu ortaya qoydu. Sözügedən fosil Madrid Universitetindən üç ispan
paleoantropoloq tərəfindən İspaniyanın Atapuerka ərazisində yerləşən
Qran Dolina mağarasında tapıldı. Fosil bugünkü insanla tamamilə eyni
görünüşə sahib olan 11 yaşlı uşağa aid kəllə sümüyünün üz hissəsinə aid
hissə idi. Ancaq yaşı 800 min il idi. “Discover” jurnalı 1997-ci il
dekabr sayında bu mövzuya geniş yer verdi.

İspaniyanın Atapuerka dağında tapılan üz sümüyü dövrümüzdəki insanlarla
eyni üz quruluşuna sahib insanların 800 min il əvvəl yaşadıqlarını
göstərirdi.
İspaniyanın Atapuerka ərazisində tapılan üz sümüyü bugünkü insanlarla
eyni üz quruluşuna malik olan insanların 800 min il əvvəl də
yaşadıqlarını göstərirdi.
Bu fosil Qran Dolina tədqiqat qrupunun rəhbəri Arsuaqa Ferrerasın belə
insa nın təkamülü haqqındakı inanclarını sarsıtmışdı. Ferreras belə
deyirdi:

Atapuerka dağında tapılan fosildən istifadə edilərək bərpa edilən kəllə
sümüyü (solda) ilə dövrümüzdəki insana aid kəllə sümüyü (sağda) son
dərəcə oxşardır.
"Böyük, geniş, qabarıq, yəni primitiv bir şeylə qarşılaşacağımızı ümid
edirdik. 800.000 il yaşı olan bu uşağın Turkana Uşağı kimi bir şey
olmasını gözləyirdik. Amma bizim tapdığımız tamamilə müasir bir üz idi...
Bunlar sizi sarsıdan faktorlardır: fosil tapmaq yox, bütöv fosil tapmaq
da gözlənilməz və gözəl hadisədir. Lakin ən təsirli olan bu günə aid
olduğunu düşündüyünüz bir şeyi keçmişdə tapmağınızdır. Bu, Qran Dolinada
maqnitofon tapmaq kimi bir şeydir. Belə bir şey, əlbəttə, çox təəccüblü
olardı. Alt Pleystosen təbəqələrində maqnitofonlar, kasetlər tapmağı
gözləmirik, ancaq 800 min illik "müasir" üz tapmaq da bunun kimi bir
şeydir. Onu gördükdə çox heyrətlənmişdik.
Bu fosil Homo sapiens tarixinin 800 min il geriyə çəkilməsinin lazım
olduğuna işarə edirdi. Amma fosili tapan təkamülçülər, ilk şoku
keçirdikdən sonra, bu fosilin başqa bir növə aid olduğuna qərar verdilər.
Çünki təkamülün nəsil ağacına əsasən, 800 min il əvvəl Homo sapiens yaşamamalıydı. Ona görə, Homo antecessor adlı xəyali növ uydurdular və
Atapuerka kəllə sümüyünü bu ardıcıllığa daxil etdilər.
Daxmalar və ayaq
İzlərİ
Bu günə qədər kəşf edilən bir çox tapıntı Homo sapiensin tarixinin 800
min ildən daha qədim olduğunu göstərdi. Bunlardan biri də Luis Likeyin
1970-ci illərin əvvəllərində Olduvay Qorcdakı tapıntıları idi. Likey
buradakı Bed II təbəqəsində Australopithecus, Homo habilis və Homo
erectus növlərinin eyni anda bir yerdə yaşadıqlarını müəyyən etmişdi.
Ancaq daha da maraqlısı Likeyin eyni təbəqədə (Bed II) tapdığı bir daxma
idi. Likey burada daşdan tikilmiş bir daxmanın qalıqlarını tapmışdı.
Hadisənin ən maraqlı tərəfi isə bu idi ki, Afrikanın bəzi bölgələrində
hələ də istifadə edilən bu daxmaları yalnız Homo sapienslər tikə bilərdi!
Yəni Likeyin tapıntılarına görə Australopithecus, Homo habilis, Homo
erectus və bugünki insan bundan təxminən 1,7 milyon il əvvəl bir yerdə
yaşamış olmalıydılar. Bu həqiqət, əlbəttə, bugünki insanların
Australopithecus adlandırılan meymunlardan təkamüllə törədiyini irəli
sürən təkamül nəzəriyyəsini tamamilə əsassız edirdi.
Əslində indiyə qədər bugünki insanların izlərini 1,7 milyon ildən daha
qədimə aparan tapıntılar ələ keçdi. Bu tapıntıların ən əsası Meri Likey
tərəfindən 1977-ci ildə Tanzaniyanın Laetoli bölgəsində aşkar olunan
ayaq izləri idi. Bu izlər 3,6 milyon illik təbəqənin üzərində idi və ən
əsası, bugünki insanın ayaq izlərindən qətiyyən fərqlənmirdi.
Meri Likeyin aşkar etdiyi bu ayaq izləri daha sonra Don Cohanson və Tim
Uayt kimi məşhur paleoantropoloqlar tərəfindən də araşdırıldı. Əldə
edilən nəticələr eyni idi. Uayt belə yazırdı:
"Qətiyyən şübhəniz olmasın... Bunlar bugünki insanın ayaq izlərindən
qətiyyən fərqlənmir. Əgər bu izlər bu gün hər hansı Kaliforniya
çimərliyində tapılsaydı və bir uşaqdan bunların nə olduğu soruşulsaydı,
heç tərəddüd etmədən burada bir insanın gəzdiyini söyləyərdi. Bunları
qumsalda olan yüzlərlə digər insan ayaq izindən ayıra bilməzdi. Heç siz
də ayırd edə bilməzdiniz".
Şimali Kaliforniya Universitetindən Luis Robins isə ayaq izlərini
araşdırdıqdan sonra belə deyirdi:
"Ayaq qövsü hündürdür, kiçik ölçülü insanın ayağı mənimkindən daha
hündürdür, yəni barmaqlar insan barmaqlarıyla eyni şəkildə yeri örtür.
Bunu başqa heyvan növlərində görə bilməzsiniz".
Ayaq izlərinin morfoloji quruluşu üzərində aparılan araşdırmalar, bunun
adi bir insan, həm də bugünki insan (Homo sapiens) izi kimi qəbul
edilməsini tələb edirdi. Ayaq izlərini araşdıran Rasel Tatl belə yazırdı:
"Bu izlər ayağı yalın Homo sapiens tərəfindən buraxılmalıdır... Aparılan
bütün morfoloji tədqiqatlar bu izləri buraxan canlının ayağının
günümüzdəki insan ayağından fərqli olmadığını göstərir"
Bitərəf araşdırmalar ayaq izlərinin əsl sahiblərini də müəyyən etdi:
ortada 10 yaşında bir insanın 20 ədəd və daha az yaşlı birisinin 27 ədəd
daşlaşmış ayaq izi vardı. Bunlar tamamilə bizim kimi normal insanlar idi.
Bu vəziyyət Laetoli ləpirlərini on illərlə müzakirə mövzusuna çevirdi.
Təkamülçü paleoantropoloqlar insanın 3,6 milyon il əvvəl yer üzündə
yeriyə bildiyini qəbul edə bilmir və buna dair izah verməkdə çətinlik
çəkirdilər. 90-cı illərdə bu "izah" formalaşdı. Təkamülçülər bu izlərin
bir Australopithecusa məxsus olduğuna qərar verdilər; çünki bundan 3,6
milyon il əvvəl Homo növünün yaşaması, nəzəriyyələrinə görə, mümkün
deyildi! Rasel Tatl 1990-cı il tarixli bir məqaləsində belə yazırdı:
"Nəticədə Laetoli G ərazisindəki 3,5 milyon illik ayaq izləri bugünki
insanların izlərinə çox bənzəyir. Bu tapıntı izləri qoyan canlıların
bizdən daha pis və ya fərqli yeriyən canlı olduğunu göstərir. Əgər ayaq
izləri bu qədər qədim olmasaydı, bunların da bizim kimi adi Homo növü
tərəfindən qoyulduğunu müzakirəsiz qəbul edə bilərdik... Amma yaş
problemi səbəbi ilə bu ləpirlərin Lusi fosili ilə eyni növə, yəni
Australopithecus afarensis növünə aid canlı tərəfindən qoyulduğunu qəbul
etməliyik".
Qısaca desək, 3,6 milyon illik bu ayaq izlərinin Australopithecusa aid
olması qeyri-mümkün idi. Ayaq izlərinin Australopithecusa aid olduğuna
dair fikir yaranmasının səbəbi isə sadəcə olaraq fosillərin tapıldığı
3,6 milyon illik vulkanik təbəqə idi. Bu qədər qədim zamanda insanların
yaşaya bilməyəcəyini düşünərək ayaq izlərini Australopithecusa aid
etmişdilər.
Laetoli izləri haqqında verilən bu izahlar bizə çox vacib həqiqəti
göstərir. Təkamülçülər nəzəriyyələrini elmi nailiyyətlərə əsaslanaraq
müdafiə etmirlər! Ortada kor-koranə müdafiə olunan bir nəzəriyyə var və
əlimizə keçən hər bir elmi tapıntı bu nəzəriyyə ilə uzlaşdırılmaq naminə
təhrif edilir və ya görməməzliyə vurulur.
Bir sözlə, təkamül nəzəriyyəsi elmi nəzəriyyə deyil, elmdənkənar
cəfəngiyyatdır.
Son dəlİl: Sahelanthropus tchadensis və təkamül ağacının məhvİ
Təkamül nəzəriyyəsinin insanın mənşəyi haqqındakı iddialarını məhv edən
ən son tapıntı isə 2002-ci ilin yayında Mərkəzi Afrikada, Çadda tapılan
və Sahelanthropus tchadensis adı verilən fosil oldu.
Bu fosil darvinist aləmi bir-birinə qatdı. Bütün dünyada məşhur olan
“Nature” jurnalı bu fosil haqda yayımladığı xəbərdə "tapılan yeni kəllə
sümüyü insanın təkamülü haqqındakı düşüncələrimizi tamamilə məhv edə
bilər" deyə etiraf etdi.
Harvard Universitetindən Daniel Liberman bu yeni tapıntının "kiçik bir
atom bombası qədər təsirli olacağı"nı söylədi.
Bunun səbəbi tapılan fosilin 7 milyon il yaşı olmasına baxmayaraq, "insanın
ən qədim əcdadı" olduğu iddia edilən və 5 milyon illik Australopithecus
növündən olan meymunlardan (təkamülçülərin bu günə qədər əsas
götürdükləri meyarlara görə) daha "insanabənzər" quruluşa malik olması
idi. Bu vəziyyət əslində nəsli kəsilmiş bütün meymun növləri arasında
çox subyektiv və ön mühakiməli "insanabənzərlik" meyarlarına görə
qurulan təkamül əlaqələrinin tamamilə xəyal olduğunu göstərirdi.
Con Vitfild 2002-ci il, 11 iyul tarixli “Nature”jurnalında nəşr olunan "İnsan
ailəsinin ən qədim üzvü tapıldı" başlıqlı məqaləsində Corc Vaşinqton
Univesitesindən təkamülçü antropoloq Bernard Vud da bu fikri
təsdiqləyirdi:
"Universitetdə oxumağa başladığım 1963-cü ildə insanın təkamülü bir
nərdivan kimi görünürdü. Bu nərdivanın pillələri meymundan insana doğru
irəliləyən və hər mərhələsi əvvəlkindən daha az meymuna oxşayan ardıcıl
ara keçid formadan təşkil olunmuşdu... Amma hal-hazırda insanın təkamülü
qarmaqarışıq kola bənzəyir... Fosillərin bir-birləri ilə nə cür əlaqəyə
malik olduğu və hər hansı birinin həqiqətən insanın əcdadı olub-olmadığı
hələ də mübahisəlidir".
Yeni tapılan meymun fosili haqqında “Nature”jurnalının redaktoru və
tanınmış paleoantropoloq Henri Cinin verdiyi izahlar çox əhəmiyyətli idi.
Ci “The guardian”qəzetində nəşr olunan məqaləsində fosil haqqındakı
müzakirələrə toxunur və belə yazırdı:
"Nəticə nə olursa olsun, bu kəllə sümüyü bir daha və qəti şəkildə
göstərir ki, əvvəldən qəbul edilən (insanla meymun arasındakı) "itkin
halqa" düşüncəsi axmaqlıqdır... Hal-hazırda çox aydın şəkildə
bilinməlidir ki, onsuz da həmişə şübhəli olan itkin halqa fikri artıq
tamamilə etibarını itirmişdir".
AL 666-1 : 2,3 mİlyon
İllİk
İnsan çənəsİ
AL 666-1 fosili 1994-cü ildə Həbəşistanda Hadarda A.afarensis fosilləri
ilə bərabər tapıldı. 2,3 milyon illik tarixi olan bu çənə tamamilə Homo
sapiens xüsusiyyətlərini göstərirdi. AL 666-1 nə bir yerdə tapıldığı
A.afarensis çənələrinə, nə də 1,75 milyon il yaşındakı Homo habilis
çənəsinə oxşayırdı. Bu iki növün çənələri dar və dördkünc şəklindəki
quruluşları ilə dövrümüzün meymunlarının çənələrinin oxşarları idi.
Ancaq AL 666-1 fosilinin “Homo“ (insan) növünə aid olduğu qətidir.
Təkamülçü paleontoloqlar bu həqiqəti qəbul edir, ancaq yenə də bu
mövzuda qəti söz söyləməyə çəkinirlər. Çünki bu çənə üçün hesabladıqları
2,3 milyon illik yaş “Homo”, yəni insan növü üçün təyin etdikləri yaşdan
artıqdır.

AL 666-1: 2.3 milyon yıllık Homo sapiens (insan) çenesi

AL 666-1-in yan tərəfdən görünüşü

AL 666-1 : 2,3 milyon illik Homo sapiens (insan) çənəsi

AL 222-1-in yan təfədən görünüşü. İki çənənin yan tərəfədən görünüşləri
fosillər arasındakı fərqi daha yaxşı göstərir. AL 222-1 çənəsi
çıxıntılıdır və irəli doğru uzanıb. Bu, tamamilə meymuna xas
xüsusiyyətdir. Üstdəki AL 666-1 çənəsi isə tamamilə insan çənəsidir.
Müasİr
İnsan İrqlərİndəkİ kəllə sümüyü fərqlİlİyİ
Təkamülçü paleontoloqlar Homo erectus, Homo sapiens neanderthalensis,
Homo sapiens archaic kimi fərqli insan fosillərini təkamülün müxtəlif
dairələrini əmələ gətirən növlər olaraq göstərirlər. Buna əsas olaraq da
bu fosillərin kəllə sümüyü quruluşlarındakı fərqliliyi göstərirlər.
Ancaq bu fərqliliklər bu vaxta qədər yaşamış və bəziləri itmiş və ya
assimilyasiyaya uğramış insan irqləri arasındakı fərqlənmədən ibarətdir.
Zamanla insan irqləri bir-birləri ilə daha cox yaxınlaşdıqca bu fərqlər
də azalmışdır.
Buna baxmayaraq, dövrümüzdə yaşayan insan irqləri arasında olduqca
nəzərə çarpan fərqlililər müşahidə olunur. Bu səhifələrdə görünən və
hamısı müasir insanlara aid kəllə sümükləri bu fərqliliklərə nümunədir.
Keçmişdə yaşamış irqlər arasındakı buna oxşar quruluşca fərqlilikləri
təkamülə sübut olaraq göstərmək isə bir tərəfli şərhdən başqa bir şey
deyil..

115-ci əsrdə yaşamış bir Peru yerlisi
Benqallı orta yaşlı bir kişi

Cənub-Şərqi Asiyadakı Solomon adalarında 1893-cü ildə ölən bir kişi

25-30 yaşlarında bir alman kişi
35-45 yaşlarında zairli bir kişi
35-40 yaşlarında bir kişi eskimos
İkİ ayaqlılıq məsələsİ
Buraya qədər təhlil etdiyimiz bütün fosillərlə bərabər insanlarla
meymunlar arasındakı keçilməz anatomik sərhədlər də insanın təkamül
nağılını təkzib edir. Bu keçilməz sərhədlərdən biri də yerimə formasıdır.

İnsan skeleti dik yeriməyə uyğun olaraq yaradılmışdır. Meymun skeleti
isə önə əyilmiş quruluşu, qısa ayaqları və uzun qolları ilə dörd ayaqlı
hərəkət şəklinə uyğundur. Bu iki quruluş arasında bir keçid formasının
əmələ gəlməsi isə bu keçid formasının əlverişsizliyinə görə mümkün
deyildir.
İnsan iki ayağı üzərində dik yeriyir. Bu, başqa heç bir canlıda rast
gəlinməyən, çox spesifik hərəkət formasıdır. Digər bəzi heyvanlar isə
iki ayaqla çox məhdud hərəkət qabiliyyətinə malikdirlər. Ayı və meymun
kimi heyvanlar nadir hallarda (məsələn, bir qidanı əldə etmək istədikdə)
iki ayaqları üzərində qısa müddət ərzində hərəkət edə bilirlər. Normal
hallarda önə doğru meyillənmiş skeletə malikdirlər və dörd ayaq üzərində
yeriyirlər.
Bəs, görəsən, iki ayaqlılıq xüsusiyyəti təkamülçülərin iddia etdikləri
kimi meymunların dörd ayaqlı yerişindən törəyib?
Xeyr... Araşdırmalar göstərir ki, iki ayaqlı yerişin təkamülü heç zaman
baş verməmişdir, baş verməsi də mümkün deyil. Əvvəla, iki ayaqlılıq
təkamüllə əldə olunan üstünlük deyil. Çünki meymunların hərəkət forması
insanın iki ayaqlı yerişindən daha asan, daha sürətli və daha
səmərəlidir. İnsan nə şimpanze kimi budaqdan-budağa tullana bilər, nə də
gepard kimi saatda 125 km sürətlə qaça bilər. Əksinə, insan iki ayağı
üzərində yeridiyi üçün yerdə daha yavaş hərəkət edə bilir və bu səbəbdən,
təbiətdəki canlıların ən müdafiəsizlərindən biridir. Dolayısı ilə,
təkamülçü məntiqə görə, meymunların iki ayaqlı yerişə meyil etməsinin
heç bir mənası yoxdur. Təkamül nəzəriyyəsinə görə isə insanlar dörd
ayaqlı vəziyyətə doğru təkamül keçirməlidirlər.
Meymunların əl və ayaqları ağaclarda yaşamağa uyğun dizayna malikdir.

Meymunların əl və ayaqları ağaclarda yaşamağa uyğun şəkildə qıvraqdır.
Təkamülçü iddianın başqa bir müəmması isə iki ayaqlı yerişin darvinizmin
"mərhələli təkamül" modelinə qətiyyən uyğun gəlməməsidir. Təkamül
nəzəriyyəsinin əsası olan bu model nəzəriyyənin müəyyən mərhələsində iki
ayaqlılıqla dörd ayaqlılıq arasında "qarışıq", "ortaq" yeriş tərzinin
olmasını zəruri edir. Halbuki ingilis paleoantropoloq Robin Krompton
1996-cı ildə kompyuterin köməyi ilə apardığı araşdırmalarda bu cür "qarışıq"
yerişin qeyri-mümkün olduğunu göstərmişdir. Kromptonun gəldiyi nəticə
budur: "hər hansı canlı ya tamamilə dik, ya da tamamilə dörd ayağı
üzərində yeriyə bilər".225 Bu iki yeriş arasında hər hansı tərzdə yeriş
forması enerjiyə olan tələbatın həddən artıq artması səbəbiylə mümkün
deyil. Ona görə də yarı iki ayaqlı canlının mövcudluğu mümkün deyil.
İnsanla meymun arasındakı uçurum təkcə iki ayaqlılıqla məhdudlaşmır.
Beynin həcmi, nitq kimi digər bir çox xüsusiyyətlər təkamülçülər
tərəfindən əsla açıqlanmır. Təkamülçü paleoantropoloq İleyn Morqan belə
etiraf edir:
İnsanla (insanın təkamülü ilə) əlaqədar ən əhəmiyyətli dörd sirr budur:
1) Niyə iki ayaq üzərində yeridilər? 2) Niyə bədənlərindəki sıx tükləri
itirdilər? 3) Niyə bu cür böyük beyin formalaşdırdılar? 4) Niyə nitqi
öyrəndilər?
Bu suallara veriləcək standart cavablar belədir: 1) Hələ bilmirik. 2)
Hələ bilmirik. 3) Hələ bilmirik. 4) Hələ bilmirik. Sualları daha da
artırmaq olar, amma cavab dəyişməyəcək.
Təkamül: elmdən uzaq bir
İnanc
Lord Soli Zakerman İngiltərənin ən məşhur elm adamlarından biridir. O,
on illərlə fosillər üzərində çalışmış, bir çox tədqiqat aparmış, hətta
bu araşdırmalarına görə "Lord" titulu almışdır. Zakerman təkamülçüdür,
yəni təkamül haqqında qəsdən əks-şərhlər verməz. Lakin insanın təkamülü
ssenarisinə aid edilən fosilləri on illərlə araşdırdıqdan sonra ortada
həqiqi nəsil ağacının olmadığına qənaət gətirmişdir.
Zakerman maraqlı "elm şkalası" tərtib etmişdir. Elmi hesab etdiyi
məlumat mənbələrindən elmdənkənar hesab etdiyi sahələrə qədər sxem
qurmuşdur. Zakermanın bu cədvəlinə görə, ən "elmi", yəni konkret
məlumatlara əsaslanan elm sahələri kimya və fizikadır. Sxemdə bunlardan
sonra biologiya, daha sonra sosial elmlər gəlir. Sxemin ən kənarında,
yəni ən "elmdən uzaq" sayılan bölmədə isə Zakermanın fikrincə,
telepatiya, altıncı hiss kimi "duyğulardan kənar qavrayış" anlayışları
və bir də "insanın təkamülü" yerləşir! Zakerman sxemin bu hissəsini belə
izah edir:
"Obyektiv həqiqətin sərhədlərindən çıxıb bioloji elm kimi qəbul edilən
bu sahələrə, yəni duyğulardan kənar qavrayışa və insanın fosil tarixinin
izah olunmasına keçdikdə öz nəzəriyyəsinə inanan insan üçün hər şeyin
mümkün olduğunu görürük. Belə ki, nəzəriyyələrinə tamamilə inanan bu
insanların bəzi təzadları eyni anda qəbul etmələri belə mümkündür".
İnsanın mənşəyi haqqında məşhur KİV-lərdən biri olan “Discovering
archeology” jurnalında isə jurnalın redaktoru Robert Lok tərəfindən
yazılan məqalədə "insanın əcdadını axtarmaq, işıqdan çox istilik verir"
deyilir və məşhur təkamülçü paleoantropoloq Tim Uaytın bu etirafı
verilir:
"Bu günə qədər cavablandıra bilmədiyimiz suallara görə hamımız
ümidsizliyə düşmüşük".
Məqalədə təkamül nəzəriyyəsinin insanın mənşəyi ilə bağlı qarşılaşdığı
müəmma və bu sahədə aparılan təbliğatın əsassızlığı belə izah edilir:
"Bəlkə də elmin heç bir sahəsi insanın mənşəyini müəyyən etmək
səylərindən daha mübahisəli deyil. Tanınmış paleontoloqlar insanın nəsil
ağacının ən əsas budaqları üzərində belə müəmma içindədirlər. Yeni
budaqlar böyük mübahisələrlə ortaya qoyulur, ancaq yeni fosil
tapıntıları qarşısında etibarını itirib yox olurlar".
Eyni həqiqət məşhur “Nature” jurnalının redaktoru Henri Ci tərəfindən də
yaxın zamanlarda qəbul edilmişdir. Ci 1999-cu ildə nəşr olunan“İn search
of deep time” adlı kitabında "insanın təkamülü ilə əlaqədar 5-10 milyon
il əvvələ aid bütün fosillər kiçik bir qutuya sığa biləcək qədər azdır"
deyir. Cinin buradan gəldiyi nəticə də çox maraqlıdır:
"Əcdad-xələf əlaqələrinə əsaslanan insanın təkamül sxemi tamamilə
həqiqətdən uzaq insan icadıdır və insanların ön mühakimələrinə görə
formalaşdırılmışdır... Bir yığın fosil götürmək və bunların qohumluq
əlaqələrini iddia etmək təcrübi yolla sübut ediləcək elmi fərziyyə deyil,
nağıllarla eyni mahiyyət daşıyan iddiadır - əyləndirici, bəlkə də
yönləndiricidir, amma elmi deyil".
Göründüyü kimi, təkamül nəzəriyyəsinin əsası bu nəzəriyyəni dəstəkləyən
hər hansı elmi nailiyyət deyil, bu nəzəriyyəyə kor-koranə inanmış bəzi
elm adamlarıdır. Bu elm adamları heç bir elmi əsası olmasa da, təkamül
əfsanəsinə həm özləri inanır, həm də onlarla əməkdaşlıq edən mediadan
istifadə edərək kütlələri inandırırlar.
Rekonstruksİya yalanı
Təkamülçülər nəzəriyyələrini sübut edəcək elmi nəticələr əldə edə
bilməsələr də, başqa məsələdə olduqca mahirdirlər: təbliğat. Bu
təbliğatın ən əsas elementi isə "rekonstruksiya" adı verilən saxta
şəkillərdir.
Rekonstruksiya "yenidən inşa", "bərpa" deməkdir və ancaq kiçik bir
sümüyü tapılmış canlının şəklinin və ya maketinin düzəldilməsidir.
Qəzetlərdə, jurnallarda, filmlərdə gördüyünüz "meymun adam"ların hər
biri rekonstruksiyadır.
Ancaq insanın mənşəyi ilə əlaqədar fosil qeydləri çox vaxt yarımçıq
olduğu üçün bunlara əsaslanaraq hər hansı ehtimal vermək tamamilə
təxəyyülə əsaslanır. Buna görə də təkamülçülər tərəfindən fosillərə
əsaslanaraq düzəldilən rekonstruksiyalar tamamilə təkamül
ideologiyasının əsaslarına uyğun olaraq hazırlanır. Harvard Universiteti
antropoloqlarından Devid Pilbim "Mənim məşğul olduğum paleoantropologiya
sahəsində daha əvvəl aldığım təəssüratlardan meydana gəlmiş nəzəriyyə
daim həqiqi məlumatlara üstün gəlir" deyərkən bu həqiqətə diqqət
çəkir.231 231 İnsanlar əyani vasitələrdən daha tez təsirləndikləri üçün
məqsəd bu insanları təxəyyül yolu ilə bərpa edilmiş varlıqların keçmişdə
həqiqətən yaşadığına inandırmaqdır.
Burada bir cəhətə diqqət yetirmək lazımdır: sümük qalıqlarına
əsaslanaraq görülən bu cür işlərdə yalnız əldə olan predmetin olduqca
ümumi xüsusiyyətləri ortaya çıxarıla bilər. Halbuki əsl müəyyənedici
detallar zaman ərzində məhv olan yumşaq toxumalardır. Təkamülə inanan
hər hansı bir insanın bu yumşaq toxumalara istədiyi kimi forma verib
xəyali varlıq uydurması çox asandır. Harvard Universitetindən Ernst
A.Huten bu vəziyyəti belə izah edir:
"Yumşaq hissələrin rekonstruksiyası (yenidən bərpası) olduqca riskli
işdir. Dodaqlar, gözlər, qulaqlar və burun kimi orqanların altındakı
sümüklə heç bir əlaqəsi yoxdur. Məsələn, Neandertal kəlləsini meymuna və
ya bir filosofa bənzədə bilərsiniz. Qədim insanların fosillərinə
əsaslanaraq edilən bu cür rekonstruksiya işlərinin heç bir elmi dəyəri
yoxdur və cəmiyyəti idarə etmək məqsədiylə istifadə edilirlər... Bu
səbəbdən də rekonstruksiyalara çox güvənmək olmaz".
Təkamülçülər bu məsələnin o qədər "ağını çıxardıbar" ki, eyni kəllə
sümüyünə bir-birindən olduqca fərqli simalar, üz cizgiləri yapışdırırlar.
Australopithecus robustus (Zinjanthropus) adlı fosil üçün edilən
bir-birindən tamamilə fərqli üç ayrı rekonstruksiya buna misaldır.
Fosillərin birtərəfli şərh olunması və ya xəyali rekonstruksiyalar
edilməsi təkamülçülərin təbliğatdan hansı tərzdə istifadə etdiklərini
göstərən faktdır. Lakin bunları təkamül nəzəriyyəsi tarixində rast
gəlinən bəzi konkret saxtakarlıqlarla müqayisə etdikdə çox adi görünür.
Mediyada və akademik nəşrlərdə mütəmadi olaraq təlqin edilən "meymun-insan"
imicini dəstəkləyən heç bir konkret fosil yoxdur. Təkamülçülər əllərinə
fırça götürüb xəyali varlıqlar çəkirlər, amma bu canlıların daşlaşmış
qalıqlarının olmaması onlar üçün böyük problemdir. Bu problemi "həll
etmək" üçün istifadə etdikləri maraqlı üsullardan biri isə tapa
bilmədikləri fosilləri "düzəltmək"dir. Elm tarixinin ən böyük qalmaqalı
olan Piltdaun adamı bunun bir nümunəsidir.
Piltdaun adamı qalmaqalı
Məşhur həkim və eyni zamanda həvəskar paleontoloq olan Çarlz Douson
1912-ci ildə İngiltərədə Piltdaun yaxınlığındakı çuxurda çənə sümüyü və
kəllə parçası tapdığını iddia etdi. Çənə sümüyü meymun çənəsinə
bənzəməsinə baxmayaraq, dişlər və kəllə insanınkılara bənzəyirdi. Bu
nümunələrə "Piltdaun adamı" adı verildi, 500 min il yaşı olduğu deyildi
və müxtəlif muzeylərdə insan təkamülünə konkret dəlil olaraq nümayiş
etdirildi. 40 ildən çox bu qalıq haqqında elmi məqalələr yazıldı,
müxtəlif fikirlər söyləndi və şəkillər çəkildi. Dünyanın müxtəlif
universitetlərindən 500-dən çox alim Piltdaun adamı üzərində doktorluq
müdafiə etdi. Məşhur amerikalı paleoantropoloq H.F.Osborn da 1935-ci
ildə “British museum”i ziyarət edəndə demişdi: "Təbiət sürprizlərlə
doludur; bu, insanlıq tarixindən əvvəlki dövrlər haqqında əhəmiyyətli
faktdır".

Rekonstruksiya rəsmləri sadəcə təkamülçülərin xəyal gücünü əks etdirir;
elmi tapıntılar deyil...
Rekonstruksiyalar sadəcə təkamülçülərin təxəyyülünü əks etdirir, elmi
kəşfləri deyil...
1949-cu ildə isə “British museum”in paleontologiya fakültəsindən Kennet
Oakley yaş təyin etmək üçün əsas metodlardan "flor testi" metodunu bəzi
qədim qalıqlar üzərində sınamaq istədi. Bu metod Piltdaun adamı qalığı
üzərində də sınaqdan keçirilir. Nəticə çox təəccüblü olur. Aparılan
testdə Piltdaun adamının çənə sümüyündə flor olmadığı aydın oldu. Bu,
çənə sümüyünün torpağın altında bir neçə ildən çox qalmadığını
göstərirdi. Az miqdarda flor ehtiva edən kəllənin isə yalnız bir neçə
min il yaşı olmalıydı.
Flor metoduna əsaslanan sonrakı xronoloji araşdırmalar kəllənin sadəcə
bir neçə min illik olduğunu ortaya qoydu. Çənə sümüyündəki dişlərin isə
süni olaraq aşındığı, qalıqların yanına əlavə edilən primitiv əl
alətlərinin isə polad alətlərlə yonulmuş adi suvenir tipli əşyalar
olduğu aydın oldu. Vaynerin etdiyi analizlərlə bu saxtakarlıq 1953-cü
ildə qəti olaraq ortaya qoyuldu. Kəllə 500 yaşında bir insana, çənə
sümüyü isə yenicə ölmüş oranqutana aid idi! Dişlərin insana aid olduğu
təəssüratını vermək üçün sonradan xüsusi olaraq əlavə olunmuş və oynaq
yerləri də hamarlanmışdı. Daha sonra da bütün hissələr qədimi görüntü
yaratmaq üçün kalium-dixromat ilə ləkələndirilmişdi. Sümüklər turşuya
batırıldığında bu ləkələr itirdi. Saxtakarlığı ortaya qoyan qrupdan Le
Qros Klark "dişlər üzərində süni şəkildə qədimilik təəssüratı vermək
cəhdləri o qədər bilinir ki, necə olub ki, bu izlər diqqətdən qaçıb?" deyərək təəccübünü gizlədə bilmirdi.235Bütün bunlardan sonra "Piltdaun
adamı" 40 ildən çox nümayiş etdirildiyi “British Museum”dən
tələm-tələsik çıxarıldı.

Piltdaun adamı qalığı 40 il boyunca insanın təkamülü iddiasının ən böyük
dəlili olaraq qəbul edildi. Təkamülçü poleontoloqlar kəllə sümüyündə
təkamülə bir sıra sübut tapdıqlarını iddia edirdilər. Qalığın
saxtakarlıq olduğu isə sonradan ortaya çıxdı.
Piltdaun adamı fosili 40 il boyu insanın təkamülü iddiasının ən böyük
sübutu olaraq qəbul edildi. Təkamülçü fosil tətqiqatçıları kəllə
sümüyündə çoxlu sayda “təkamülə sübut“ tapdıqları iddiasında idilər.
Fosilin saxta olduğu isə sonralar meydana çıxdı.
Nebraska adamı qalmaqalı
1922-ci ildə Amerika Təbiət Tarixi Muzeyinin direktoru Henri Feirfild
Ozborn Qərbi Nebraskadakı İlan dərəsi yaxınlığında Plieosen dövrünə aid
azı dişi fosili tapdığını açıqladı. Bu diş iddiaya görə, insan və
meymunların ortaq xüsusiyyətlərini daşıyırdı. Çox keçməmiş mövzu ilə
əlaqədar çox dərin elmi qalmaqallar başladı. Bəziləri bu dişi
Pitekantrop erectus adlandırdılar, bəziləri isə bunun insana daha yaxın
olduğunu dedilər. Böyük mübahisələrə səbəb olan bu daşlaşmış qalığa
"Nebraska adamı" adı verildi. Elmi don geyindirmək üçün dərhal "elmi" ad
da qoyuldu: Hesperopithecus haroldcooki.
Bir çox təkamülçü Ozbornu dəstəklədi. Bircə dişə əsaslanaraq Nebraska
adamının kəlləsi və bədəninin rəsmləri çəkildi. Hətta bir az da irəli
gedərək Nebraska adamının, həyat yoldaşının və uşaqlarının təbii mühitdə
ailəvi şəkilləri də dərc olundu.

Nebraska adamı və onu adlandıran Henri Fairfeld Osborn.
Bütün bu ssenarilər bircə dənə dişə görə uyduruldu. Təkamülçü dairələr
bu "xəyali adamı" o dərəcə mənimsədilər ki, Uilyam Brayen adlı bir
tədqiqatçı bircə azı dişinə əsaslanaraq bu qədər qəti qərarların
verilməsinə qarşı çıxdıqda hər cür tənqidə məruz qaldı.
Lakin 1927-ci ildə skeletin digər hissələri tapıldı. Məlum oldu ki, bu
diş nə meymuna, nə də insana aiddir. Diş "prosthennops" adlı vəhşi
Amerika donuzunun nəsli kəsilmiş bir cinsinə aid imiş.
“Science” jurnalında Uilyam Qreqorinin bu yalanı xəbər verdiyi
məqaləsinin başlığı belə idi: "Belə görünür ki, Hesperopithecus nə
meymundur, nə də insan” Nəticədə Hesperopithecus haroldcookinin və "ailəsi"nin
bütün şəkilləri dərhal elmi ədəbiyyatdan çıxarıldı.
Nətİcə
Təkamül nəzəriyyəsini dəstəkləmək üçün edilən bütün bu elmi
saxtakarlıqlar və ön mühakiməli dəyərləndirmələr bu nəzəriyyənin elmi
açıqlamadan daha çox ideologiya olduğunu göstərir. Hər bir ideologiyada
olduğu kimi, bu ideologiyanın da fanatik tərəfdarları var və bunlar
təkamülü nəyin bahasına olsa da, sübut etməyə çalışırlar. Nəzəriyyəyə
elə doqmatik tərzdə bağlanıblar ki, əllərinə keçən hər yeni kəşfi,
təkamüllə heç bir əlaqəsi olmadığı halda nəzəriyyəyə böyük dəlil hesab
edirlər. Şübhəsiz, bu, elm adından deyilən böyük yalandır; çünki elm
dünyasının əsassız bir doqma uğrunda səhv istiqamətləndirildiyini
göstərir.
Skandinaviyalı elm adamı Soren Lovtrup isə “Darvinizm: bir əfsanənin
təkzibi” (Darwinism: The refutation of a myth) adlı kitabında bu mövzuda
belə deyir:
"Düşünürəm ki, hər kəs bir elm sahəsinin tamamilə səhv nəzəriyyədən
asılı olmasının böyük bir uğursuzluq olduğunu qəbul edəcək. Ancaq
biologiyada eynilə bu baş verir: uzun zamandan bəri insanlar təkamül
mövzularını darvinist anlayışlarla müzakirə edir: "adaptasiya", "seleksiya
təzyiqi" və ya "təbii seçmə" kimi anlayışlarla. Sonra da bu
mübahisələrlə təbiət hadisələrini izah etdiklərini zənn edirlər. Amma
əslində heç bir izah vermirlər... İnanıram ki, darvinizm əfsanəsi bir
gün elm tarixindəki ən böyük yalan kimi tanınacaq".
Darvinizmin "elm tarixindəki ən böyük yalan" olduğunun ən əsas
sübutlarından bəziləri isə molekulyar biologiyadan gəlir.
Ota benqa: qəfəsə qoyulan afrİkalı yerlİ
Darvin “İnsanın mənşəyi” adlı kitabı ilə insanın meymunabənzər
canlılardan təkamüllə əmələ gəldiyini iddia etdikdən sonra bu ssenarini
dəstəkləyən fosil axtarışına başlandı. Ancaq bəzi təkamülçülər "yarı
meymun, yarı insan" canlıların yalnız fosillərdə deyil, dünyanın
müxtəlif yerlərində canlı tapılacağına da inanırdılar. 20-ci əsrin
əvvəllərində bu "canlı ara keçid forması" axtarışları bəzi vəhşiliklərə
səbəb oldu. Bu vəhşiliklərdən biri Ota benqa adlı piqmeyin hekayəsi idi.
Ota benqa 1904-cü ildə Samuel Verner adlı təkamülçü tədqiqatçı
tərəfindən Konqoda tutulmuşdu. Adı öz dilində "dost" mənasını verən bu
yerli evli və iki uşaq atası idi. Amma heyvan kimi zəncirlənib qəfəsə
qoyuldu və ABŞ-a aparıldı. Buradakı təkamülçü alimlər Müqəddəs Luis
Dünya Sərgisində onu müxtəlif meymun növləri ilə birlikdə qəfəsə qoyaraq
"insana ən yaxın ara keçid forma" kimi nümayiş etdirdilər. İki il sonra
isə Nyu Yorkdakı Bronks zooparkına apardılar və bir neçə şimpanze, Dina
adlı qorilla və Dohunq adlı oranqutan ilə birlikdə "insanın qədim
əcdadları" adı altında nümayiş etdirdilər. Zooparkın təkamülçü müdiri
dr. Uilyam T.Hornadey bu nadir "ara keçid forması"nın zooparkda
olmasının ona verdiyi şərəf haqqında uzun-uzun danışmış, ziyarətçilər də
qəfəsə qoyulan Ota benqaya heyvan kimi münasibət göstərmişdilər. Ota
benqa məruz qaldığı münasibətə dözə bilməyərək intihar etmişdi. (Philips
Verner Bradford, Harvey Blume, Ota Benga: The Pygmy en The Zoo, New
York: Delta Books, 1992)
Piltdaun adamı, Nebraska adamı yaxud Ota benqa... Bütün bu qalmaqallar
təkamülçü alimlərin öz nəzəriyyələrini sübut etmək üçün hər cür
elmdənkənar üsula əl atmaqdan çəkinmədiklərini göstərir. Şüurlu şəkildə
"insanın təkamülü" əfsanəsinin digər “dəlillərinə” baxdıqda yenə də buna
bənzər vəziyyətlə qarşılaşarıq: ortada tamamilə cəfəng olan hekayə və bu
hekayəni dəstəkləmək üçün hər yola müraciət edən könüllülər ordusu var.
YUXARI |